Search This Blog

15 November 2015

Sanaysay: "Boboto Ka Ba? Bakit?" (Isang Palaisipan)

Sinulat ni Rob San Miguel (Updated: May 8, 2016)

Sa nobela ni si Jose Saramago na “Ensaio sobre a Lucidez” o Pagsubok Tungkol sa Kalinawan” (English title, “Seeing”), mahigit sententa porsiyento ng mga balota sa isang pambansang halalan ay blanko. Karamihan ng mga botante ay walang piniling kandidato. Dahil dito nabahala ang pamahalaan at pinilit intindihin ang kakaibang pangyayari. Gumawa rin ang pamahalaan ng mga hakbang para masupil ang inaakala nilang isang matahimik na rebelyon ng mga mamamayan. Subalit imbes na magkaroon ng anarkiya, nabuhay nang maayos ang mga mamamayan at inalagaan ang isa’t isa nang walang tulong o gabay ng pamahalaan.

Ang pangyayari sa nasabing nobela ay isang palaisipan. Ipalagay na natin na mangyari ito sa Pilipinas sa susunod na halalan. Paano kaya kung otsenta porsiyento ng mga bomotong Pilipino ay nag-aklas nang tahimik at boluntaryong iniwan na blanko ang kanilang mga balota. Ano kaya ang gagawin ng ating pamahalaan kung bumoto nga ang karamihan subalit blanko ang kanilang mga balota na ipinasok sa PCOS machine? Sa usaping teknikal, nagampanan ng mga botante ang kanilang tungkulin. Pumunta sila sa mga presinto, kumuha ng mga balota at sinusunod ang mga patakaran sa pagboto subalit walang piniling kahit isa mang kandidato. Kung walang pinili, walang mabibilang. Ayon sa COMELEC, higit na 50 milyong Pilipino ang nakarehistrong botante. Ipalagay na natin na bente porsiyento lang ng mga botante ang may piniling mga kandidato. Hindi malayo ang posibildad na puros sila sila rin mga kandidato at ang kanilang mga kamag-anak ang bumuo ng bente porsiyentong ito. Lalabas na 10 milyon lamang ang mabibilang na boto. Sa limang kasalukuyang kandidato sa pagkapangulo, tanging 2,000,001 boto lamang ang kailangan ng isang kandidato para manalo. Matuturi bang tunay na pangulo ng bansa ang sinumang mananalo na ganitong kaliit lamang ang makukuhang mayorya. Masasabi bang tunay na nagbigay ng mandato ang karamihan ng Pilipino? Isasaalang-alang ba ng mga kinauukulan ang otsenta porsyentong Pilipinong nag-aklas nang tahimik?

Mayorya ng mga Pilipino ay sawa na sa ating inutil na pamahalaan at hindi lamang ang pamahalaang Aquino, na kung tutuusin ay mas mainam kaysa mga nagdaan na administrasyon. Dismayado na tayo noon pa man kahit sa panahon pa ni Ferdinand Marcos. Karamihan sa atin ay tanggap na ang mapait na katotohanan na pinabayaan na tayo ng gobyerno at ng mga elitistang uri kung saan karamihan ng ating lider ay nanggaling? Nakita natin na walang kontrol ang gobyerno kapag panahon ng sakuna, kalamidad o anu pa man. Napatunayan na rin natin na hindi kayang ipagtanggol ng anumang administrasyon ang buhay at tahanan ng ating mga katutubong kapatid. Minsan, mga kabilang pa sa pamahalaan ang umuusig sa mga ordinaryong Pilipino. Mas malakas pa ang impluwensiya ng negosyo at pananalapi sa pamahalaan kaysa sa nakararaming Pilipino.

May naka-usap akong mga kaibigan na nagsabing hindi na raw sila boboto sa susunod na halalan at sa mga susunod pa. Ibabaling na lamang nila ang panahon at lakas sa ibang paraan. Patuloy pa rin nilang pagsisilbihan ang bayan subalit sa isang mas mainam na paraan kung saan direkta nilang matutulungan ang mga nangangailangan. Tutulong na lang daw sila para magpalanganap ng importanteng kaalaman para mabigyang boses at kapangyarihan ang karamihan ng mga kapwa Pilipinong walang boses sa lipunan. Ayon sa isang kaibigan, sa isang banda, ang pagboto ay isang pagsang-ayon sa bulok na sistema ng pamahalaan. Kung bumoto ka daw, ito ay isang uri ng pagbasbas sa pagkalehitimo ng ating pamahalaang bulok. Lalo na kung susuriin mo na puros parehong uri ng tao ang iyong pagpipilian at iboboto. Walang mababago.

Ang tunay na rebolusyon daw ay nasa labas ng pamahalaan o sistema. Isang paglilinaw ayon sa kaibigan, hindi raw isang armadong rebelyon ang kaniyang tinutukoy kung hindi isang rebolusyon ng pag-iisip at pagkilos. Imbes na magkandarapata para iboto ang isang inaakala nating messiah o tagapagligtas tulad ni Rodrigo Duterte, mas makabubuti kung iligtas natin ang isa’t isa sapagakat hindi tayo kalian man ililigtas ng mga nasa pamahalaan dahil lahat sila ay may pansariling interes.

Lahat nga ng ito ay isang palaisipan. Paano nga kung tahimik na mag-aklas ang karamihang Pilipino at hayaan blanko ang kanilang mga balota? Gagalaw ba ang mga militar para magkudeta? Anarkiya ba ang kahahantungan o baka tayong lahat ay magtutulungan? 

Ikaw, boboto ka ba? Bakit?

Nobela ni Jose Saramago (Nobelistang Portuges na
nagwagi ng Premyong Nobel sa Panitikan)
Rationale for the Use of Non-free media, click this


ABISO
Ang manunulat ay kasalukuyang nagsasanay sumulat sa wikang Pilipino matapos ng ilang taong sinanay na magsulat sa Ingles. Siya ay kabilang sa napakaraming “mis-educated” Pilipino. Kung may napuna po kayong mali sa bararila, pagbabaybay o anu pa man, mabuti pong ipaalam sa kaniya para maiwasto. Marami pong salamat.

1 comment:

  1. FIL40- BA BE1A. EDEJER, Patricia Marie at LAQUINDANUM, Jaenelle

    Mula sa pananaw ng mga mag-aaral na wala pa sa legal na edad upang bumoto:

    Maaaring ang hindi pagboto ay magpakita ng pag-aklas at paglaban sa pamahalaan. Tingin ko tama lamang itong gawin lalo na kung ang mga tumatakbo ay mga wala naman talagang malinis na hangarin at hindi naman mapagsisilbihan ng maayos ang bayan. Gayunpaman, maaaring magpakita ito ng pagtakas natin sa reyalidad na kailangan nating pumili at bumoto. Kung sasayangin ang isang boto ay malaki ang posibilidad na masasayang din ang pagkakataon upang kalabanin ang trapo at ang hindi nararapat.
    Ngunit, kung pipiliin ng tao na hindi bumoto ng kahit sino sa mga kandidato ay desisyon niya iyon. Mabuti nang sundin niya ang sinasabi ng kanyang puso at isip kaysa naman manghula at iboto kahit sino, o di kaya'y makisabay sa kung sino ang sikat o matunog ang pangalan.
    Sa huli, nasa kamay pa rin naman ng mga mamamayan ang kinabukasan ng bayan at ng pamahalaan kaya dapat lamang na isiping mabuti ang hakbang na gagawin, pati na ang posibleng maging epekto nito sa bayan.

    ReplyDelete

DISCLAIMER
The other contributing writers and members of this publication and our advertisers do not necessarily share the opinions of the writer of the article above. (Hindi nangangahulugan na sang-ayon ang mga ibang manunulat, miyembro ng babasahing ito at aming advertisers sa mga opiniyon ng may akda ng sanaysay na nakasulat sa itaas)

COMMENTS POLICY
Brun Philippines encourages readers to focus solely on the issues when commenting or criticizing. We do not allow foul language and personal attacks on any individuals. You may only comment on a public person’s beliefs and actions. We strictly screen people who will leave comments, and only comments from readers with full names will be posted. Freedom of speech also includes responsibility. We want to weed out the buffoons from the critical and freethinkers. Thanks so much.

(Hinihikayat ng “Teapot” (Tsarera) ang mga mambabasa na tumutok lamang sa mga isyung pinag-uusapan sa pagkomento o pagpuna. Hindi namin pinapayagan ang napakaruming wika at personal na pag-atake sa sinumang indibidwal. Maari lamang punahin ang aksiyon at paniniwala ng isang publikong indibidwal. Istrikto naming sinasala ang mga taong nagkokomento at tanging ang mga komento mula sa mambabasa na ginagamit ang buong pangalan ang aming ipapaskil. Kaakibat din ng kalayaan sa pananalita ang responsibilidad. Gusto naming alisin ang mga luko-luko mula sa kritikal at malayang mag-isip. Maraming salamat po.)

Follow by Email

NEVER AGAIN!

NEVER AGAIN!
Brun Philippines joins the nation in remembering the evils of Martial Law and the fight to bring to justice those who are responsible for the human rights violations and other atrocities committed

WHO DID OUR READERS CHOOSE?

WHO DID OUR READERS CHOOSE?
Click banner above to see full list of winners